Opóźniony rozwój ruchowy dziecka nie zawsze oznacza chorobę, ale jest sygnałem, który warto skonsultować z pediatrą. Jeśli zauważasz, że twoje dziecko rozwija się wolniej niż rówieśnicy, ma trudność z obracaniem się, siadaniem, raczkowaniem, stawaniem lub chodzeniem, warto wiedzieć, co jest jeszcze w normie, gdy chodzi o rozwój niemowlęcia, a co powinno skłonić cię do konsultacji neurologicznej.

Jak rozpoznać możliwe nieprawidłowości, które etapy rozwoju ruchowego warto omówić z lekarzem i kiedy potrzebna jest szersza diagnostyka lub terapia?

Jak rodzice zauważają opóźnienie rozwoju ruchowego?

Opóźniony rozwój ruchowy u swojego dziecka może zauważyć na dwa sposoby.
Jednym z nich jest porównywanie z innymi dziećmi w podobnym wieku do twojego. Może się wtedy okazać, że niemowlę twojej koleżanki już siada, a twoje nie podejmuje nawet próby pełzania. Albo twoje dziecko nie próbuje stać przy meblach, podczas gdy jego rówieśnik już chodzi.
Warto jednak wiedzieć, że tego rodzaju porównania nie zawsze są miarodajne. Rozwój dziecka przebiega bowiem w pewnym zakresie indywidualnie. Mimo to wolniejsze postępy mogą wzbudzać twój niepokój, co jest naturalną reakcją.

Poradnia neurologii dziecięcej

Jeśli dostrzegasz u swojego dziecka objawy wskazujące na opóźnienie w rozwoju ruchowym, które są powtarzalne i nie wykazują tendencji do ustępowania – umów się na konsultację do neurologa dziecięcego w naszym Centrum Medycznym w Łomży. Rozmowa z lekarzem i dokładna diagnoza pomoże ustalić możliwe przyczyny i zaplanować skuteczną formę terapii.

Oprócz porównywania z innymi dziećmi możesz też korzystać z informacji na temat etapów rozwoju motorycznego dzieci i zakresu umiejętności, które twoje dziecko w danym wieku powinno już posiadać.
I choć ten rodzaj rodzicielskiej diagnostyki wydaje się bardziej miarodajny, to i tak nie warto wyciągać pochopnych wniosków. Jeśli zauważysz mniejszą chęć leżenia na brzuchu, słabą kontrolę głowy, wyraźną wiotkość albo przeciwnie – nadmierną sztywność, trudność w obracaniu się, jednostronne używanie ciała, częste zaciskanie piąstek lub opóźnione opanowanie kolejnych umiejętności ruchowych, nie czekaj, aż dziecko nadrobi te opóźnienia. Skonsultuj to z neurologiem dziecięcym, ponieważ opóźniony rozwój ruchowy nie musi od razu oznaczać jednej konkretnej diagnozy.

Które etapy rozwoju warto omawiać z lekarzem?

Kontrolne wizyty u lekarza warto umawiać na każdym z poszczególnych etapów rozwoju dziecka. W ich trakcie ocenie poddawane będą te elementy motoryki, które powinny być opanowane przez malucha w danym wieku.
W praktyce jako rodzic powinieneś omówić z lekarzem każdy etap, w którym twoje dziecko rozwija się nietypowo, albo w którym niejako utknęło. Szczególnie ważna jest:

• kontrola głowy,
• siad,
• obrót,
• raczkowanie lub pełzanie,
• wstawanie,
• chodzenie,
• bieg,
• skakanie,
• sprawność rąk,
• chwyt palcami,
• przekładanie zabawek,
• używanie obu dłoni w podobnym stopniu.

Jeśli zauważasz, że rozwój niemowlęcia nie przebiega płynnie albo dziecko wykonuje ruchy w sposób wyraźnie asymetryczny, warto to zgłosić podczas wizyty.

Dokumentacja rozwoju dziecka przed wizytą

Neurolog dziecięcy – jak specjalista ten analizuje napięcie i ruch

Neurolog dziecięcy oceniając rozwój ruchowy, patrzy na dziecko całościowo. Oznacza to, że ważny jest nie tylko sam ruch, ale też wielkość głowy, kontakt wzrokowy, karmienie, rozwój społeczny, mowa i słuch. Pozwala to odróżnić problemy wynikające z samej motoryki od tych, które są częścią szerszego obrazu rozwojowego.

Poza tym lekarz nie ocenia ruchu pod kątem samych zdolności do jego wykonania. Istotna jest bowiem też symetria ruchów, napięcie mięśniowe, postawa ciała, koordynacja, sposób podpierania się, odruchy, spontaniczna aktywności i zdolność do używania w podobny sposób obu stron ciała.

Innym przedmiotem badań jest napięcie, które może być zwiększone lub zmniejszone. Odchylenia od normy mogą wpływać na sztywność i ustawienie kończyn, symetrię i charakter ruchów, siłę mięśni, kontrolę tułowia, czy wydolność ruchową.

Kiedy potrzebna jest szersza diagnostyka lub terapia?

Opóźniony rozwój ruchowy dziecka może wymagać szerszej diagnostyki, gdy jest on wyraźny, narasta albo dotyczy nie tylko jednej sfery rozwoju. Uwagę lekarze powinno zwrócić też cofnięcie się wcześniejszych umiejętności, duża asymetria, słaby kontakt ruchowy z otoczeniem, problemy z oddychaniem i wyraźna wiotkość lub sztywność.

Opóźnienie rozwojowe oznacza, że dziecko osiąga kolejne umiejętności ruchowe wolniej niż zwykle, ale nadal robi postępy. Regresja rozwojowa to natomiast utrata wcześniej opanowanych umiejętności. Na przykład gdy dziecko przestaje siadać, chodzić, używać rączki albo wyraźnie „cofa się” w rozwoju. Taka sytuacja wymaga pilnej diagnostyki, ponieważ może wskazywać na proces chorobowy i tym samym wymagać szybkiej oceny, a nie tylko obserwacji.

Przeczytaj także:

Kontrola bioderek u niemowlaków

Badanie bioderek u niemowląt jest bardz ważne i w którym tygodniu życia dziecka powinieneś przyjść z nim do ortopedy dziecięcego?

W niektórych sytuacjach niezbędne może się okazać wykonanie badań dodatkowych, do których należy rezonans magnetyczny mózgu (przy wysokim napięciu lub objawach neurodeficytu) i badania laboratoryjne (przy podejrzeniu choroby mięśni). Kluczowe jest przy tym, abyś nie czekał biernie, aż objawy same ustąpią i dziecko nadrobi opóźnienie. Zwłaszcza, jeśli jest ono wyraźne.

Możesz owszem szukać informacji w Internecie, wpisując hasła typu „neurolog dziecięcy Łomża”, „opóźniony rozwój ruchowy”, „rozwój niemowlęcia” czy „dziecko nie siada przyczyny”. Nie powinieneś jednak na tym poprzestać. Tym bardziej że wczesna konsultacja zwykle nie służy wzbudzaniu niepokoju u rodzica. Pomaga w uporządkowaniu sytuacji, wychwyceniu realnego problemu i rozpoczęciu pomocy w momencie, w którym może ona okazać się najbardziej skuteczna.

Częste pytania i odpowiedzi

Źródła:

1. publications.aap.org/pediatrics/article/131/6/e2016/31072/Motor-Delays-Early-Identification-and-Evaluation
2. gpnotebook.com/pages/paediatrics/motor-development-delay-or-regression-and-unsteadiness-in-a-child-nice-guidance-suspected-neurological-conditions-recognition-and-referral