Nagły, przeszywający ból w dolnej części pleców, który rozciąga się aż do pośladka lub nogi, potrafi skutecznie sparaliżować codzienne funkcjonowanie. Jeśli właśnie tego doświadczasz, prawdopodobnie wpisujesz w wyszukiwarkę hasła takie jak „ostry ból kręgosłupa lekarz” albo „rwa kulszowa leczenie Łomża” (lub inne miasto, w zależności od tego, gdzie mieszkasz). I słusznie, ponieważ szybka, właściwa diagnoza ma tu ogromne znaczenie.
Ważne, by wstępnie rozpoznać, czy twoje dolegliwości wynikają ze zwykłego przeciążenia mięśni, czy też wskazują one na ból korzeniowy związany z uciskiem lub podrażnieniem nerwu.
Skąd bierze się nagły ból pleców promieniujący do nogi?
Najczęściej taki obraz pasuje do bólu korzeniowego, potocznie nazywanego rwą kulszową. Dochodzi do niego wtedy, gdy któryś z korzeni nerwowych w odcinku lędźwiowym kręgosłupa zostaje podrażniony, czy też jest uciskany lub objęty stanem zapalnym. Najczęstszą przyczyną jest przepuklina krążka międzykręgowego, ale mogą ją wywołać także zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa, kręgozmyk, zwężenie kanału kręgowego, uraz albo rzadziej proces zapalny czy nowotworowy.
Czujesz ból pleców promieniujący do nogi i zależy ci na szybkiej diagnostyce? Umów się na konsultację neurologiczną w naszej poradni Belmedica w Łożmy.
Ważne jest rozróżnienie zwykłego bólu pleców od bólu o podłożu nerwowym. Przy przeciążeniu mięśni ból zwykle jest miejscowy, tępy i zależy od ruchu. Przy rwie kulszowej ból często jest ostry, piekący, przeszywający i promieniuje zgodnie z przebiegiem nerwu do pośladka, uda, łydki, a czasem aż do stopy. Może mu towarzyszyć drętwienie, mrowienie albo osłabienie siły w nodze.
Rwa kulszowa a rwa udowa – różnice
Przyczyna rwy kulszowej i udowej zwykle bywa ta sama, to znaczy przepuklina krążka międzykręgowego albo dyskopatia kręgosłupa. Różne jest jednak miejsce, w którym dochodzi do ucisku na korzenie nerwowe. W przypadku rwy udowej dochodzi do niego wyżej niż przy rwie kulszowej i zwykle wynika z podrażnienia korzeni L2, L3 lub L4, podczas gdy w rwie kulszowej częściej chodzi o korzenie L5 i S1.
Różnice dotyczą też objawów. Przy rwie kulszowej ból rozchodzi się od kręgosłupa przez pośladki i tylną część uda, a następnie przez łydkę aż do stopy. Z kolei rwa udowa powoduje ból w przedniej części uda.
W praktyce pacjent z rwą kulszową częściej mówi: „boli mnie od krzyża do łydki”, a pacjent z rwą udową: „ciągnie mnie z lędźwi do przodu uda”. To ważne, bo lokalizacja bólu podpowiada neurologowi, który korzeń nerwowy może być objęty problemem.
Różnice dotyczą też objawów neurologicznych. Przy rwie udowej częściej pojawia się osłabienie mięśnia czworogłowego uda i trudność z wchodzeniem po schodach, a przy rwie kulszowej zwykle problem dotyczy unoszenia stopy, stawania na palcach lub zaburzeń czucia w stopie. Dlatego sam opis bólu nie wystarcza i zwykle w celu postawienia diagnozy lekarz musi sprawdzić odruchy, siłę i czucie.
Diagnostyka neurologiczna – odruchy i czucie
Podczas wizyty neurologicznej nie chodzi tylko o rozmowę, choć wywiad medyczny jest jednym z ważniejszych elementów diagnostycznych. Aby upewnić się, z jakim rodzajem rwy ma do czynienia, lekarz przeprowadza konkretne testy, które pozwalają określić, który nerw jest uszkodzony.
Badanie zwykle obejmuje:
- ocenę odruchów (np. kolanowego, skokowego),
- sprawdzenie czucia (dotyk, ból, temperatura),
- testy siły mięśniowej,
- test Lasegue’a (unoszenie wyprostowanej nogi).
Na tej podstawie neurolog może określić poziom uszkodzenia i zdecydować, czy potrzebne są dodatkowe badania, takie jak rezonans magnetyczny.
Są też objawy alarmowe wymagające pilnej konsultacji. Umów się na wizytę, jeśli masz zaburzenia oddawania moczu, nie masz kontroli nad stolcem, odczuwasz drętwienie w okolicy krocza, szybko narastające osłabienie nóg, czy też ból nocny. Takie objawy mogą sugerować zespół ogona końskiego albo inną poważną przyczynę bólu i nie warto czekać, aż samoczynnie ustąpią.
Leczenie farmakologiczne bólu korzeniowego
W ostrym okresie najważniejsze jest opanowanie bólu. Jednym ze sposobów jest przyjmowanie wybranej grupy leków. To mogą być leki przeciwbólowe i przeciwzapalne, które zmniejszają stan zapalny wokół nerwu oraz leki pomagające zmniejszyć napięcie mięśni przykręgosłupowych. Przy silnym bólu neuropatycznym lekarz może przepisać też leki działające na układ nerwowy. Natomiast krótkotrwałą ulgę mogą przynieść iniekcje sterydowe.
Warto pamiętać, że farmakoterapia nie jest jedyną formą leczenia rwy kulszowej. Pomocna jest też fizykoterapia i rehabilitacja pod okiem specjalisty.
Pozycje ułożeniowe łagodzące ból kręgosłupa
Bardzo ważny przy rwie kulszowej jest materac do spania, który powinien dopasowywać się do ciała. To jednak tylko punkt wyjścia, gdy chodzi o złagodzenie bólu kręgosłupa.
Oprócz tego ulgę może ci przynieść:
- pozycja leżąca na plecach z nogami ugiętymi w biodrach i kolanach, z poduszką pod kolanami, co zmniejsza lordozę lędźwiową i odciąża podrażniony korzeń nerwowy,
- pozycja leżąca na boku, z lekko podkurczonymi nogami i z poduszką między kolanami,
- unikanie długiego siedzenia w niskim i miękkim fotelu lub kanapie,
- krótki spacer,
- podparcie lędźwi podczas siedzenia.
To proste działania, ale w ostrym stanie mogą znacząco zmniejszyć ból, zanim wdrożone zostanie pełne leczenie.
Częste pytania i odpowiedzi
Co na rwę kulszową – neurolog czy ortopeda?
Wskazaniem do wizyty u neurologa jest ból promieniujący do nogi, osłabienie siły połączone z drętwieniem i inne objawy wskazujące wstępnie na rwę kulszową lub udową. Ortopeda może ci udzielić pomocy, gdy doszło do urazu mechanicznego.
Jak szybko dostać się do neurologa w Łomży?
Najszybciej zwykle przez pilną wizytę prywatną, a przy objawach alarmowych przez SOR lub konsultację w trybie nagłym.
Czy neurolog wypisze zwolnienie lekarskie?
Tak, neurolog może wystawić zwolnienie lekarskie, jeśli uzna, że stan zdrowia tego wymaga i nie jesteś zdolny do pracy. Decyzja zależy od nasilenia bólu, ograniczenia ruchu i objawów neurologicznych, a nie tylko od samej nazwy rozpoznania.
Źródła:
- www.mp.pl
- www.nhs.uk/conditions/sciatica/
- www.medmastery.com/guides/neurology-diseases-clinical-guide/diagnosing-lumbar-radiculopathy